Luie zwam

16 oktober 2009

De politieke redactie van De Morgen telt wéér een man minder: journalist Fabian Lefevere heeft de deuren van de Arduinkaai achter zich dichtgeschoven. Daardoor zal de krant nog meer dan nu al het geval is afhankelijk zijn van het persagentschap Belga om haar pagina’s gevuld te krijgen. Ondertussen heeft een nieuwe journalistieke website, werktitel.be, het licht gezien. De Werktitel profileert zich als onafhankelijk freelancecollectief en als journalistiek experiment dat uitsluitend met eigen nieuws wil uitpakken. Uw dienaar, tevens uw god en koning, is een van de initiatiefnemers.

Enkele weken geleden kreeg ik een bericht van mijn ex-bazin, Hadewych Van den Bossche. Hadewych is een crème van een madam en de beste bazin die er kan bestaan. Zolang ik voor De Morgen werkte, was het een eer om onder een chef eindredactie van haar kaliber te dienen.

Het bericht dat mevrouw Van den Bossche me had laten geworden, verscheen niet op het schermpje van m’n gsm, maar kwam me onder ogen als een reeds ietwat omkrullende post-it die gekleefd was op enige documenten van administratief belang. De inhoud was vintage Van den Bossche:

Tim!

Ge zijt een luie zwam, zowel op dit papier [de documenten van administratief belang] als op uw blog!

Uw immer liefhebbende ex-bazin, H

Het klopte dat ik al een hele tijd niet meer op mijn blog geschreven had. Dat klopte tot vlak vóór het verschijnen van dit bericht zelfs nog altijd. M’n laatste post is geleden van 7 september, toen ik een volkomen verzonnen verslag gepubliceerd heb van de pacifistische boerenbetoging in Gent. Daarvoor moeten we ondertussen al anderhalve maand teruggaan in de geschiedenis en inderdaad, in de ogen van de lezer kan het lijken alsof ik al die tijd op mijn leeg gat heb gezeten. Quod non: mijn bips wordt níét bedekt door een precambrische laag eelt.

De vakantie is voorbij – eindelijk. Sinds 1 oktober is het statuut van freelancejournalist mijn deel. Ik heb zelfs al enkele ereloonnota’s mogen opstellen en versturen, wat veel wijzer is dan een loonbrief ontvangen. Als je een keuze moet maken tussen schrijven om den brode en schrijven voor de hond zijn kloten, is schrijven om den brode soms de betere keuze, zeker als je honger hebt. Daardoor had ik minder tijd, energie en mentale ruimte om deze blog, die ik nog altijd koester en waar ik al meer aan te danken heb dan ik ooit had kunnen bevroeden, op bijna dagelijkse wijze te onderhouden.

Doordat ik minder op straat kwam, had ik ook gewoon minder materiaal om over te berichten. Met alle respect voor de vele bloggers die zowat elke dag iets geestigs, spits of treffends posten, maar in míjn achtertuin gebeurt er te weinig dat vermeldenswaardig is. Tot nu, dus.

Dat Fabian Lefevere zijn schup afkuist bij De Morgen is het vermelden waard. Daarmee wordt de leegloop op de politieke redactie weer een beetje completer. Laten we voor de duidelijkheid een lijstje maken. Dit zijn de mensen die nog overblijven:

  • Tine Peeters
  • Jeroen Verelst
  • Bart Eeckhout (chef)
  • Walter Pauli (politiek commentator)
  • Yves Desmet (politiek commentator)

Dit zijn de journalisten die uit onvrede over het collectief ontslag en het beleid van de hoofdredactie vertrokken zijn (in chronologische volgorde):

Ik wéét dat u kunt tellen, maar het blijft interessant om de cijfers eens zwart op wit neer te schrijven. Tegenwoordig bestaat de politieke redactie van De Morgen dus uit drie journalisten, aangevuld met twee politiek commentatoren. Het aantal vrijwillige vertrekkers uit de politieke redactie bedraagt zes journalisten. De vele interpretaties die op basis van die cijfers mogelijk zijn, laat ik graag aan uw bedrijvige geest over. Stuur ze gerust naar lezersbrieven@demorgen.be of zo.

Doch, genoeg over De Morgen, tijd voor iets nieuws: De Werktitel! Het freelancecollectief dat de nieuwe site bestiert, bestaat uit Tom Cochez, Jeroen de Preter, Georges Timmerman en ikzelf (allen ex-De Morgen, hoe toevallig is dat niet?), aangevuld met Bram Souffreau en Stijn Debrouwere. Ik zou u een hele uitleg kunnen geven over het soort journalistiek dat we willen brengen, maar ik verwijs u liever door naar ons allereerste artikel, een interview met Nick Davies, de auteur van het mediakritische boek Flat Earth News, en naar het enthousiaste edito van onze hoofdredacteur, Georges Timmerman.

Op Radio 1 heb ik gisteren al een woordje uitleg mogen geven, maar ik heb mezelf nog niet bezig kunnen horen omdat mijn internetconnectie weer van het paard de ballen is. Misschien hebt u meer geluk bij het herbeluisteren van Feiten en Fillet.

Ik werd door Koen Fillet gebeld naar aanleiding van m’n stuk op De Werktitel over de Oosterweelverbinding: ‘Gent koopt Lange Wapper over van Antwerpen’. Dat artikel is natuurlijk volledig verzonnen en als eerste woord stond er dan ook: [SATIRE]. Sommige lezers vonden zelfs dat dat er niet moest staan, maar daarop is mijn reactie: wij zéggen het tenminste als een artikel verzonnen is. Helmut Lotti weet wat ik bedoel.

Soit, de positieve respons op de lancering van De Werktitel doet deugd en voortaan weet u dus hoe het komt dat er op deze blog iets minder geschreven wordt: omdat ik bezig ben met die andere blog. Of we echt iets kunnen betekenen in het slagveld dat doorgaat als het medialandschap, valt nog te bezien. Maar als ik de bijdragen uit het boek Media & journalistiek in Vlaanderen kritisch doorgelicht van Johan Sanctorum en Frank Thevissen (reds.) mag geloven, kan de pers gerust een initiatief als het onze gebruiken.

De vierde man

4 september 2009

De jongens van Radio Plasky zijn visionaire lieden dan wel overtuigende adviseurs. Een kleine maand geleden, laat ons zeggen 9 augustus 2009, gaven zij Filip Rogiers, lid van de steeds kleiner wordende politieke redactie van De Morgen, de goede raad om tijdens zijn verlof eens goed na te denken over zijn professionele toekomst. We citeren het bericht van Emile Plasky, de meest verzuurde van de sarcastische gebroeders:

“[Wij] vinden dat hij [Filip Rogiers] op vakantie eerst en vooral goed moet uitrusten, en zich dan de vraag moet stellen: wil ik nog wel terug naar De Morgen?”

Vandaag heeft ons het bericht bereikt dat de heer Rogiers een antwoord heeft gevonden op die vraag. Liesbeth Van Impe, Gorik Van Holen en Ruud Goossens kunnen bij deze eindelijk hun kaartspel bovenhalen.

Sterkte en succes, Filip! Ze zullen je missen bij De Morgen, en niet alleen vanwege je journalistieke talenten.

[NOOT: Dit bericht heb ik tamelijk snel na publicatie gedurende enkele uren offline gehaald. Directe aanleiding waren reacties van naaste collega's van de heer Rogiers. Er werd me gemeld dat mijn timing bijzonder ongelukkig was en dat ik de heer Rogiers de kans had moeten geven om zijn vertrek zelf wereldkundig te maken, zodat hij zijn verhaal correct en volledig kon weergeven. Die opmerkingen waren niet ongegrond. Ik heb mezelf enkele uren de tijd gegund om erover na te denken en heb beslist dat publicatie van dit nieuws toch gerechtvaardigd was. Het vertrek van de heer Rogiers was en petit comité al genoegzaam bekend en zolang het binnen die kring bleef, heb ik er mijn muil over gehouden. Pas toen duidelijk bleek dat het nieuws out in the open de ronde deed – mensen van een andere krant die geen enkel contact hebben met de heer Rogiers brachten mij per sms op de hoogte van iets dat ik zelf al een maand wist – heb ik besloten om erover te schrijven. Met of zonder mijn blog: de buitenwereld wíst welk antwoord de heer Rogiers geformuleerd had op de directe vraag van de heer Plasky. Ik hoop dat dat voor iedereen duidelijk is.]

Liesbeth Van Impe, enkele weken geleden opgestapt als politiek journaliste bij De Morgen, is over de Moerdijk geklommen om een boekje open te doen over de beproefde methodes van de Belgische mediagigant De Persgroep (Het Laatste NieuwsDe Morgen, vtm, De TijdDag AllemaalWoef, ATV,…). Zegt mevrouw Van Impe in een interview op de Nederlandse Radio 1:

De hoofdredactie van De Morgen is geïmporteerd vanuit de commerciële televisiezender. Die mensen hebben geen enkele voeling met de krant

Niet dat het Nederlandse publiek wakker ligt van de situatie bij De Morgen. Daar gaat het niet om. Mevrouw Van Impe zwom de Maas en de Waal over om collega’s voor te bereiden op de heerschappij van Christian Van Thillo, grote baas van De Persgroep. Begin dit jaar viel de Nederlandse uitgever PCM (de Volkskrant, NRC Handelsblad, Algemeen Dagblad,…) immers in handen van de Belgische mediamogol. De ontslagprocedure bij De Morgen was toen nog volop bezig en in Nederland begonnen ze zich al ongerust af te vragen hoe de heer Van Thillo met hún kranten zou omspringen. Mevrouw Van Impe wijst haar collega’s erop dat ze alvast niet veel illusies moeten koesteren.

Een bende frustrés

11 juni 2009

Ruud Goossens, chef politiek van De Morgen, stapt op. Hij doet dat één dag nadat de heer algemeen hoofdredacteur Klaus Van Isacker eindelijk zijn toekomstplannen voor de krant uit de doeken heeft gedaan. Twee weken geleden diende politiek journaliste Liesbeth Van Impe al haar ontslag in, vorige week volgde Gorik Van Holen. Gisteren had Tom Cochez al z’n medewerking met De Morgen opgezegd.

Ruim drie weken. Zolang heeft de heer Van Isacker de tijd gehad om post factum een toekomst voor de krant te verzinnen waarin dertien ontslagen medewerkers niet meer zouden passen. Gisteren kwam de heer Van Isacker uiteindelijk met het volgende toekomstplan op de proppen:

  1. Bij De Morgen komen we op voor de zwakkeren, autochtoon of allochtoon. (Letterlijk! Sic! Quote/unquote!)
  2. Er liggen hier twee edities van De Morgen van de voorbije twee weken. Blader er eens door, want zij komen zeer dicht in de buurt van mijn visie op de krant.
  3. De ‘eilanden’ worden herschikt, zodat de chef nieuws uitkijkt over de schrijvende journalisten.
  4. Er komen enkele verschuivingen aan de top. Zo zal chef nieuws Eddy Eerdekens zich voortaan concentreren op de website zonder dat hij naar Kobbegem moet, waar nochtans wel de voltallige webredactie van De Morgen huist.
  5. Nu er heel wat personeel vertrokken is, gedwongen of vrijwillig, is er budgettaire ruimte vrijgekomen voor nog maar eens een nieuwe chef: Jules Hanot! Jules kennen we vooral als de echtgenoot van Marianne De Baere, volgens LinkedIn editor of all newspaper supplements at newspaper De Morgen, en als de auteur van spraakmakende columns als ‘De Beursbengel’ en ‘TV Jules’. Hij wordt nu ook de overkoepelende chef van lay-out en eindredactie.

Waar de hoofdredactie van De Morgen inhoudelijk naartoe wil, kwamen de personeelsleden niet te weten. Gesteld dat bovenstaand ‘toekomstplan’ er al was vóór 15 mei, blijft het onduidelijk waarom dertien medewerkers er objectief niet meer in pasten. En de heer Van Isacker gaf gisteren zelf toe dat er nog wat ‘gaten’ zitten in wat hij zijn visie noemt: “Voorlopig weten we nog niet welke eindredacteur we op de politiek zullen zetten.” Ah ja, want Vicky Vanhoutte, de eindredactrice die zich gespecialiseerd had in de politieke pagina’s, is op 15 mei samen met haar levenspartner Bert Bultinck op straat gegooid.

De grootste ingreep is dus de facto de herschikking van de bureaus, zodat de cheffen rechtstreeks de journalisten zullen kunnen zien van op hun bureau. Daar is ongetwijfeld bijzonder lang en diep over nagedacht. Omdat ikzelf een domme kloot ben met weinig voorstellingsvermogen, heb ik een schemaatje gemaakt. Dit is de huidige situatie:

Zo is de werkvloer van De Morgen thans ingedeeld.

In de huidige structuur streeft elk eiland z'n eigen geluk en onafhankelijkheid na.

Omdat de cheffen toch beter zouden moeten kunnen controleren of de journalisten wel aan het schrijven of bellen zijn, zal vanaf 5 juli worden overgegaan naar een indeling die er – zo vermoeden wij – als volgt kan uitzien:

Orde en structuur moeten de werksfeer bij De Morgen ten goede komen.

Orde en structuur moeten de werksfeer bij De Morgen ten goede komen.

Naar we vernomen hebben, is de heer algemeen hoofdredacteur er nog niet uit waar hij het krijtbord zal hangen met de richtlijnen en taken van de dag.

Mijnheer Van Isacker zal het allicht ook niet met mij eens zijn dat de herschikking van de werkvloer het meest opvallende luik van zijn gedurfde toekomstplan is. Hij zal volhouden dat het binnenhalen van Jules Hanot als overkoepelende chef van eindredactie en lay-out de voornaamste ingreep is. Zouden we daaruit mogen concluderen dat er vijftien mensen vertrokken zijn opdat er plek vrijkwam voor de heer Hanot? Is het dáárom dat de heer Van Isacker de redactievergadering van gisteren begonnen is met een dankwoord aan de ontslagenen, van wie er, onder andere door hun ontslag, niemand aanwezig was?

Dat het misschien een heel klein beetje cynisch is dat je “om economische redenen” eerst dertien mensen buiten schopt en vervolgens alwéér een vetbetaalde chef aan boord hijst, mag natuurlijk niet gezegd worden. En zeker niet op De Morgen. De politieke redactie kan ervan meespreken. Zij kreeg gisteren, na de uitleg van de heer Van Isacker, door een ziedende Walter Pauli, alom gerespecteerd voor z’n encyclopedische kennis en z’n vlijmscherpe pen, het volgende toegebruld:

Jullie zijn een bende frustrés!

Dan vraag je je af: is dat verfijnde gebries de strategie die de hoofdredactie hanteert om de uitgedunde politieke redactie te versterken? Want na Gorik Van Holen en Liesbeth Van Impe heeft ook de heer Tom Cochez gisteren zijn medewerking als politiek journalist opgezegd:

Klaus, Bart, Peter,

Na de gebeurtenissen van de voorbije maanden zie ik het niet langer zitten om voor De Morgen te blijven werken.

Mvg,

Tom

En nu is Ruud Goossens, de chef politiek, zijn onderdanen gevolgd. Moedig. En sterk. Zeker in deze tijden van moeizame regeringsvorming. Blijven ondertussen over als ‘gewoon’ voetvolk op de politieke redactie: Tine Peeters en Fabian Lefevere. Een politieke redactie van twéé personen. Zij krijgen wel nog versterking van senior writer en all-round klasbak Filip Rogiers, en als de nood hoog is – ik zou het gaan denken – van de heren Bart Eeckhout en Jeroen Verelst.

Door de uitbarsting van mijnheer Pauli, nauwelijks drie weken na het afsluiten van de slopende ontslagprocedure, geeft de hoofdredactie niet de indruk dat ze erom maalt dat de politieke redactie ten prooi valt aan een algehele leegloop. De leiding van De Morgen lijkt niet te beseffen dat meer en meer journalisten in hun hoofd afscheid aan het nemen zijn van hun eigen krant. Dat zij merken dat het project waar zij jaren aan een stuk voor gelééfd hebben aan het oplossen is in het niets. Dat de journalisten die niet aan het uitkijken zijn naar een andere werkgever de uitzonderingen zijn.

Tekenend daarvoor was het einde van de redactievergadering. Na de uitleg over z’n ‘toekomstplan’ vroeg de heer Van Isacker: “Zijn er nog vragen?” Het antwoord kon niet duidelijker zijn: werklijk niemand had een vraag te stellen, iedereen draaide zich om en toog terug aan het werk.

Als we ontslagnemend journalist Gorik Van Holen enigszins sarcastisch vragen of hij er na de bekendmaking van de stralende toekomst van De Morgen geen spijt van heeft dat hij vorige week zijn ontslag heeft ingediend, antwoordt hij:

Spijt? Na een dag als gisteren heb ik er spijt van dat ik mijn ontslag niet nóg eens kan indienen.

Leegloop (bis)

2 juni 2009

Het is vandaag dinsdag 2 juni 2009, het prille begin van een nieuwe werkweek. De zon schijnt, vlinders laten zich meedrijven op een warme bries en schoolkinderen turen vol ondeugend verlangen door het raam van hun klaslokaal, wachtend tot het gerinkel van de bel hen verlost.

Politiek journalist bij De Morgen Gorik Van Holen heeft niet gewacht op de bel. Hij keek naar buiten, door het stoffige glas op de Arduinkaai 29 te Brussel, aanschouwde een wereld die in vele opzichten mooier oogt dan de microkosmos van het befaamde onafhankelijk dagblad, en stapte op.

Eén week na het ontslag van Liesbeth Van Impe en enkele dagen vóór de regionale en Europese verkiezingen van 7 juni ondergaat de politieke redactie van de geplaagde krant De Morgen een nieuwe aderlating, en incasseert de heer algemeen hoofdredacteur Klaus Van Isacker een nieuwe aanfluiting van zijn zo al wankele gezag.

De heer Van Holen heeft zijn toekomst in eigen handen genomen, who’s next?

Want meer en meer achterblijvers op De Morgen beginnen te beseffen dat ze op zaterdag 16 mei 2009 een reuzenkans mislopen hebben. Dat het telefoontje van Hans De Graef, hr-manager van De Persgroep Publishing, naar de dertien zogezegde ongelukkigen niets anders was dan verlossend.

We danken de heer Van Holen voor zijn voortdurende streven om als journalist voorbij de waan van de dag en het gekonkelfoes van de politique politicienne te kijken. We prijzen Gorik, die het moet stellen zonder ontslagvergoeding en wiens professionele toekomst na zijn opzegtermijn vaag en onzeker oogt, omdat principes, eerlijkheid en menselijkheid nog iets betekenen voor hem.

Sterkte en chapeau!

Vrouwen

26 mei 2009

Een kleine telling leert ons dat er op de redactievloer van De Morgen nog exact zeventien vrouwen rondlopen na het opstappen van politiek journaliste Liesbeth Van Impe. Op een totaal van tachtig redactieleden is dat minder dan een vierde. Goed bezig voor een krant die pocht met haar open geest en ruimdenkendheid.

Leegloop

25 mei 2009

Het is nu 20.32 uur, op maandag 25 mei 2009, en mijn hart voelt alsof het al twee minuten lang stil staat. De Facebookstatus van Liesbeth Van Impe, politiek journaliste bij De Morgen en een absolute kanjer in haar branche, is de reden. Dit staat er te lezen:

Liesbeth Van Impe heeft net ontslag genomen bij de krant. En nee, ze weet nog niet wat ze nu gaat doen.

Mag ik er u aan herinneren dat het nog minder dan twee weken te gaan is voor de nogal cruciale regionale verkiezingen van 7 juni? Dat De Morgen nu niet alleen een van zijn grootste talenten, maar ook een bijzonder sterke vertegenwoordigster van het personeel en een wreed sympathieke madame verliest? En dat de hoofdredactie dat enkel en alleen aan haar volstrekt egoïstische zelf te danken heeft?

Als je als algemeen hoofdredacteur van een krant een toptalent als Liesbeth Van Impe kwijtspeelt zónder dat zij weggevangen wordt door de concurrentie, zónder dat zij meteen in een andere job kan stappen, mag je je eindelijk eens beginnen af te vragen: where the fuck did we go so absolutely wrong? En wat de respectabele heren hoofdredacteurs zich nu meer dan ooit mogen afvragen: komt de leegloop, die al een goed jaar bezig is, nu werkelijk in een stroomversnelling? En zullen zij die zelf wel overleven?

In ieder geval veel respect voor Liesbeth. Zij heeft een zeer moedige en vooral zeer consequente beslissing genomen. Dat maakt haar als persoon nog waardevoller, als journaliste nog geloofwaardiger.

Sterkte.

Moed.

Volharding.

Succes!

 

Lichtjes aangeslagen groeten van je collega-ex-collega,

tim

Volg

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 44 other followers