Liesbeth Van Impe waarschuwt onze noorderburen
24 juni 2009
Liesbeth Van Impe, enkele weken geleden opgestapt als politiek journaliste bij De Morgen, is over de Moerdijk geklommen om een boekje open te doen over de beproefde methodes van de Belgische mediagigant De Persgroep (Het Laatste Nieuws, De Morgen, vtm, De Tijd, Dag Allemaal, Woef, ATV,…). Zegt mevrouw Van Impe in een interview op de Nederlandse Radio 1:
De hoofdredactie van De Morgen is geïmporteerd vanuit de commerciële televisiezender. Die mensen hebben geen enkele voeling met de krant
Niet dat het Nederlandse publiek wakker ligt van de situatie bij De Morgen. Daar gaat het niet om. Mevrouw Van Impe zwom de Maas en de Waal over om collega’s voor te bereiden op de heerschappij van Christian Van Thillo, grote baas van De Persgroep. Begin dit jaar viel de Nederlandse uitgever PCM (de Volkskrant, NRC Handelsblad, Algemeen Dagblad,…) immers in handen van de Belgische mediamogol. De ontslagprocedure bij De Morgen was toen nog volop bezig en in Nederland begonnen ze zich al ongerust af te vragen hoe de heer Van Thillo met hún kranten zou omspringen. Mevrouw Van Impe wijst haar collega’s erop dat ze alvast niet veel illusies moeten koesteren.
Toestanden
21 juni 2009
“Ik ben geen rancuneuze mens.” Dat zijn de letterlijke woorden van de heer Klaus Van Isacker, algemeen hoofdredacteur van De Morgen, op de redactievergadering van 18 mei. De lijst van mensen die collectief buiten moesten, deed toen al anders vermoeden. De manier waarop de overblijvers nu behandeld worden, bevestigt alleen maar dat rancune zo niet de drijfveer dan toch minstens een bijzonder belangrijke factor is van het beleid van de hoofdredactie van De Morgen.
Waarom anders moet cultuurjournalist Dirk Steenhaut, reeds lang vóór de ontslagronde al veelvuldig geviseerd door de heer Van Isacker, gedwongen toetreden tot de sterfput van de eindredactie?
De heer Steenhaut is een kei in zijn vak. Hij schrijft als geïnteresseerde journalist en níét als dolenthousiaste fan, wat zeker in de wereld van muziekrecensenten veeleer uitzondering dan regel is. Ondanks die journalistieke afstandelijkheid geven zijn stukken ook altijd blijk van een grote liefde voor zijn onderwerp (veelal muziek van het alternatieve, zelfs experimentele soort) en voor de Nederlandse taal. Laat hem onder IJslandse lavabrokken zoeken naar onbekend muzikaal talent en hij leeft helemaal op. Met de Coldplays van deze wereld moet je hem daarentegen niet lastigvallen.
Als lezer kom je in de recensies van (DS) iets te weten over muziek zonder dat hij je lastigvalt met storende vergelijkingen en kromme metaforen. Zijn licht laat hij vooral schijnen op platen die niet op makkelijk succes mikken. Hij probeert de lezer er altijd van te overtuigen verder te kijken dan de Ultratop 50 en vervult zo een belangrijke rol voor de actieve meerwaardezoekers onder de muziekliefhebbers. Ook op het gebied van beeldende kunst en andere cultuuruitingen is de heer Steenhaut geen uil.
Toch vindt de heer Klaus Van Isacker dat de betrokken journalist “geen meerwaarde heeft voor de cultuurredactie”. Hij wordt gedegradeerd tot eindredacteur. Dat ging zo: afgelopen week kreeg de heer Steenhaut het voorstel om de eindredactie te versterken. Hij antwoordde dat hij daar niet op zou ingaan. Vervolgens werd hem gevraagd er een nachtje over te slapen. Niet nodig, “want ik mag erover nadenken tot ik blauw zie, maar, met alle respect voor de eindredactie, ik ga er niet heen”. En hij heeft verdomme gelijk, want de eindredactie is een strafkamp waar journalistieke talenten verkwist, vermoost en versmoord worden.
Een dag later was de heer Steenhaut niet van gedacht veranderd. Dat maakte ondertussen al geen moer meer uit, want uit de mond van de algemeen hoofdredacteur kwamen de volgende woorden: “Je hebt geen keus.” Einde gesprek. Je zult ‘t maar meemaken na ruim twintig jaar trouwe dienst.
Het is niet de enige vreemde beslissing van de man die het absolutisme een gezicht gaf op de Arduinkaai 29. Zo mag Paul Goossens, in 1978 oprichter van De Morgen en tegenwoordig vooral Europajournalist bij persagentschap Belga, zijn tweewekelijkse opiniebijdrage voortaan op zijn buik schrijven. Reden? “Ach, hij is toch niet goed.” Zegt de hoofdredacteur van wie niemand ooit een artikel gelezen heeft over zijn verre voorganger, een waar monument in de vaderlandse journalistiek. De heer Goossens was bij De Morgen hoofdredacteur van 1978 tot 1991. Ik ben benieuwd of de heer Van Isacker het even lang zal uithouden.
In ieder geval niet als de toestanden openbaar worden gemaakt waarover ik nu nog zedig zwijg. Ik zwijg uit respect voor de privacy van de betrokken personen. Ik zwijg ook omdat ik hen niet wil schaden door over hun wedervaren met de hoofdredactie te berichten. Maar als het moment gekomen is, zal men tot in Kobbegem de wenkbrauwen fronsen.
In afwachting daarvan nog dit: vrijdag hebben wij, de achttien mensen die het bedrijf de afgelopen twee maanden gedwongen of vrijwillig verlaten hebben, een uitstuiffeest gehouden in de Gentse Vooruit, de mythische plek die haar naam deelt met de krant waaruit De Morgen voortgesproten is. De laatste keer dat de redactie verzamelen blies in de Majolicazaal was drie jaar geleden, bij de afscheidsdrink van Wim Coessens. In 2006 moest de heer Coessens opstappen als algemeen directeur omdat de krant volledig opgeslorpt werd door De Persgroep Publishing. Voortaan was er geen sprake meer van NV Uitgeverij De Morgen, wel van media-unit De Morgen.
Met het verdwijnen van de directeur van De Morgen verdween ook een belangrijk tussenschot tussen de redactie en de directie van De Persgroep. De Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ) titelde zelfs: ‘De Persgroep onthoofdt De Morgen‘. Profetische woorden. Ondertussen is duidelijk dat het personeel er inderdaad niet beter van geworden is, maar de oud-directeur wél. Hij was er ook, vrijdag. De ietwat schuchtere, afgeborstelde slungel van drie jaar geleden heeft plaatsgemaakt voor een charismatische reus die blaakt van zelfvertrouwen.
Hij was niet de enige ex-medewerker van De Morgen bij wie zo’n transformatie vastgesteld werd. De hele avond lang merkten de beklaagde overblijvers op dat hun oud-collega’s er allemaal stralend bijliepen. Oprecht blij om bevrijd te zijn van De Morgen.
We kunnen niet anders dan de heer Klaus Van Isacker hetzelfde toewensen.
Markant
20 juni 2009
Meest markant op demorgen.be? Dat vindt Kimberley vast ook.
Voor de rest: morgen probeer ik nog eens iets te schrijven. Mijn woede over de toestanden waarover ik niet mág schrijven zal tegen dan wel genoeg bekoeld zijn.
Ondertussen kan ik wel al zeer overtuigend grommen.
Frivool
15 juni 2009
Ja, ik wéét dat het crisis is. Anders waren er niet overal zoveel afdankingen, onder andere maar niet alleen in de media. En ja, ondertussen wéét ik ook zeker dat het bij De Morgen echt crisis is. Even heb ik daaraan getwijfeld toen bekend raakte dat de heer Jules Hanot binnengehaald was als overkoepelend chef eindredactie en lay-out.
Toen ik vorige vrijdag ook nog eens vernam dat men nú al, met moeite een maand nadat drie eindredacteurs hun C4 hebben gekregen, op zoek is naar versterking voor de eindredactieploeg dacht ik zelfs: in het financiële plaatje van De Morgen regeert de leugen en niets dan de leugen.
Maar de krant van vandaag (DM 15/6) heeft me overtuigd van de bijzonder heikele financiële situatie in de Arduinkaai 29. Kijk maar eens even mee naar de pagina’s 8 en 9:
Op pagina 8 en 9 van de krant van 15/6 rijden autootjes schalks de artikels binnen.
Frivool zorgen te koop aangeboden wagens voor níét ter zake doende verluchting.
Met de vierwieler in de balk bovenaan op de pagina zou je denken dat zij de automobielsector behandelt. Quod non: het grote artikel betreft de lotgevallen van de een of andere moorddadige sm-minnares die wellicht nooit in een Kia zal kruipen.
Een auto rijdt van een titel die eigenlijk als volgt had moeten luiden: 'Crisis doet onafhankelijk dagblad plat op de buik gaan voor commercie.'
De advertentie zoals ze had moeten zijn: louter binnen de lijntjes.
Wie mij nu wil afschilderen als een linkse hufter die niet inziet dat een krant niet kan overleven zonder advertentie-inkomsten: try again. Als reclame noodzakelijk is om het medium levensvatbaar te houden, dan is reclame noodzakelijk. Punt aan de lijn.
Maar ondertussen is er wel één regel waar alle journalisten, eindredacteurs, lay-outers én lezers het over eens zijn: maak altijd een duidelijk onderscheid tussen journalistiek en pure reclame. Vele artikels zijn sowieso al halve of hele promostukken – kijk maar naar de stapels gratis reclame voor de iPhone –, maar waar ligt de grens als je je verlaagt tot niet-functionele, ronduit storende product placement? Waar is het respect voor je lezer als je een adverteerder toelaat je hele lay-out te vermooschen zonder dat duidelijk aangegeven wordt: hela, dit is een advertentie?
Een tip: als een adverteerder wil betalen om de promotie voor zijn product over twee volle pagina’s te spreiden, laat hem daar dan dedju voor betalen en evacueer als de bliksem je eigen berichtgeving naar elders in de gazet. In het andere geval begin je maar beter enige nederigheid te betonen in het gebruik van het adjectief ‘onafhankelijk’.
Ridder Rudy
13 juni 2009
Mijn buurman en ex-collega Jan Temmerman is door het Franse ministerie van Cultuur tot ridder geslagen. Rudy Collier, hoofdredacteur van DM Magazine, wijdt er zijn voorwoord aan. In zijn vriendschap voor filmjournalist Jan T. levert Collier een mooi stukje af waarin hij de taalregels grotendeels respecteert. Het is maar als bepaalde emoties hem weer te machtig worden dat hij steken laat vallen:
Correct zou zijn: “Er is geen wereld waar ‘collega’s’ elkaar chagrijniger door het slijk van Facebooks en blogs halen dan de journalistenwereld.” De ‘in’ was er te veel aan. Voilà, en na deze kleine ingreep heb je alweer een zin waar je een hele week lang trots op kunt zijn!
Rotsvast
12 juni 2009
Onder het motto ‘toch iemand’:
Bron: het Jaarverslag 2008 van De Persgroep dat gisteren in de bus viel.
Een bende frustrés
11 juni 2009
Ruud Goossens, chef politiek van De Morgen, stapt op. Hij doet dat één dag nadat de heer algemeen hoofdredacteur Klaus Van Isacker eindelijk zijn toekomstplannen voor de krant uit de doeken heeft gedaan. Twee weken geleden diende politiek journaliste Liesbeth Van Impe al haar ontslag in, vorige week volgde Gorik Van Holen. Gisteren had Tom Cochez al z’n medewerking met De Morgen opgezegd.
Ruim drie weken. Zolang heeft de heer Van Isacker de tijd gehad om post factum een toekomst voor de krant te verzinnen waarin dertien ontslagen medewerkers niet meer zouden passen. Gisteren kwam de heer Van Isacker uiteindelijk met het volgende toekomstplan op de proppen:
- Bij De Morgen komen we op voor de zwakkeren, autochtoon of allochtoon. (Letterlijk! Sic! Quote/unquote!)
- Er liggen hier twee edities van De Morgen van de voorbije twee weken. Blader er eens door, want zij komen zeer dicht in de buurt van mijn visie op de krant.
- De ‘eilanden’ worden herschikt, zodat de chef nieuws uitkijkt over de schrijvende journalisten.
- Er komen enkele verschuivingen aan de top. Zo zal chef nieuws Eddy Eerdekens zich voortaan concentreren op de website zonder dat hij naar Kobbegem moet, waar nochtans wel de voltallige webredactie van De Morgen huist.
- Nu er heel wat personeel vertrokken is, gedwongen of vrijwillig, is er budgettaire ruimte vrijgekomen voor nog maar eens een nieuwe chef: Jules Hanot! Jules kennen we vooral als de echtgenoot van Marianne De Baere, volgens LinkedIn editor of all newspaper supplements at newspaper De Morgen, en als de auteur van spraakmakende columns als ‘De Beursbengel’ en ‘TV Jules’. Hij wordt nu ook de overkoepelende chef van lay-out en eindredactie.
Waar de hoofdredactie van De Morgen inhoudelijk naartoe wil, kwamen de personeelsleden niet te weten. Gesteld dat bovenstaand ‘toekomstplan’ er al was vóór 15 mei, blijft het onduidelijk waarom dertien medewerkers er objectief niet meer in pasten. En de heer Van Isacker gaf gisteren zelf toe dat er nog wat ‘gaten’ zitten in wat hij zijn visie noemt: “Voorlopig weten we nog niet welke eindredacteur we op de politiek zullen zetten.” Ah ja, want Vicky Vanhoutte, de eindredactrice die zich gespecialiseerd had in de politieke pagina’s, is op 15 mei samen met haar levenspartner Bert Bultinck op straat gegooid.
De grootste ingreep is dus de facto de herschikking van de bureaus, zodat de cheffen rechtstreeks de journalisten zullen kunnen zien van op hun bureau. Daar is ongetwijfeld bijzonder lang en diep over nagedacht. Omdat ikzelf een domme kloot ben met weinig voorstellingsvermogen, heb ik een schemaatje gemaakt. Dit is de huidige situatie:
In de huidige structuur streeft elk eiland z'n eigen geluk en onafhankelijkheid na.
Omdat de cheffen toch beter zouden moeten kunnen controleren of de journalisten wel aan het schrijven of bellen zijn, zal vanaf 5 juli worden overgegaan naar een indeling die er – zo vermoeden wij – als volgt kan uitzien:
Orde en structuur moeten de werksfeer bij De Morgen ten goede komen.
Naar we vernomen hebben, is de heer algemeen hoofdredacteur er nog niet uit waar hij het krijtbord zal hangen met de richtlijnen en taken van de dag.
Mijnheer Van Isacker zal het allicht ook niet met mij eens zijn dat de herschikking van de werkvloer het meest opvallende luik van zijn gedurfde toekomstplan is. Hij zal volhouden dat het binnenhalen van Jules Hanot als overkoepelende chef van eindredactie en lay-out de voornaamste ingreep is. Zouden we daaruit mogen concluderen dat er vijftien mensen vertrokken zijn opdat er plek vrijkwam voor de heer Hanot? Is het dáárom dat de heer Van Isacker de redactievergadering van gisteren begonnen is met een dankwoord aan de ontslagenen, van wie er, onder andere door hun ontslag, niemand aanwezig was?
Dat het misschien een heel klein beetje cynisch is dat je “om economische redenen” eerst dertien mensen buiten schopt en vervolgens alwéér een vetbetaalde chef aan boord hijst, mag natuurlijk niet gezegd worden. En zeker niet op De Morgen. De politieke redactie kan ervan meespreken. Zij kreeg gisteren, na de uitleg van de heer Van Isacker, door een ziedende Walter Pauli, alom gerespecteerd voor z’n encyclopedische kennis en z’n vlijmscherpe pen, het volgende toegebruld:
Jullie zijn een bende frustrés!
Dan vraag je je af: is dat verfijnde gebries de strategie die de hoofdredactie hanteert om de uitgedunde politieke redactie te versterken? Want na Gorik Van Holen en Liesbeth Van Impe heeft ook de heer Tom Cochez gisteren zijn medewerking als politiek journalist opgezegd:
Klaus, Bart, Peter,
Na de gebeurtenissen van de voorbije maanden zie ik het niet langer zitten om voor De Morgen te blijven werken.
Mvg,
Tom
En nu is Ruud Goossens, de chef politiek, zijn onderdanen gevolgd. Moedig. En sterk. Zeker in deze tijden van moeizame regeringsvorming. Blijven ondertussen over als ‘gewoon’ voetvolk op de politieke redactie: Tine Peeters en Fabian Lefevere. Een politieke redactie van twéé personen. Zij krijgen wel nog versterking van senior writer en all-round klasbak Filip Rogiers, en als de nood hoog is – ik zou het gaan denken – van de heren Bart Eeckhout en Jeroen Verelst.
Door de uitbarsting van mijnheer Pauli, nauwelijks drie weken na het afsluiten van de slopende ontslagprocedure, geeft de hoofdredactie niet de indruk dat ze erom maalt dat de politieke redactie ten prooi valt aan een algehele leegloop. De leiding van De Morgen lijkt niet te beseffen dat meer en meer journalisten in hun hoofd afscheid aan het nemen zijn van hun eigen krant. Dat zij merken dat het project waar zij jaren aan een stuk voor gelééfd hebben aan het oplossen is in het niets. Dat de journalisten die niet aan het uitkijken zijn naar een andere werkgever de uitzonderingen zijn.
Tekenend daarvoor was het einde van de redactievergadering. Na de uitleg over z’n ‘toekomstplan’ vroeg de heer Van Isacker: “Zijn er nog vragen?” Het antwoord kon niet duidelijker zijn: werklijk niemand had een vraag te stellen, iedereen draaide zich om en toog terug aan het werk.
Als we ontslagnemend journalist Gorik Van Holen enigszins sarcastisch vragen of hij er na de bekendmaking van de stralende toekomst van De Morgen geen spijt van heeft dat hij vorige week zijn ontslag heeft ingediend, antwoordt hij:
Spijt? Na een dag als gisteren heb ik er spijt van dat ik mijn ontslag niet nóg eens kan indienen.
Abonnement
11 juni 2009
Ik heb nog nooit een abonnement op De Morgen genomen. Als eindredacteur kreeg ik de krant immers elke dag voor niets in de bus. Maar vandaag, nog geen maand nadat Vlaand’rens meest onafhankelijke dagblad mij samen met twaalf andere sukkelaars op straat heeft gezet, zat de volgende brief in mijn boîte:
Met een vriendelijk schrijven probeert de krant De Morgen haar onlangs ontslagen medewerkers een jaarabonnement uit hun zakken te kloppen.
Zucht. Wat doe ik hiermee?
De Standaard, niet toevallig…
9 juni 2009
Op de uitmuntende mediablog Radio Plasky konden we al lezen dat fotograaf Filip Claus weer opgedoken is in de krant die hem nog geen maand geleden schaamteloos op straat heeft geschopt. En een dag later doet mijnheer Claus het zelfs nog beter: de foto op de cover van De Standaard van vandaag is eveneens van hem:
Goed bezig, Filip!
Brein
6 juni 2009
Vandaag, zaterdag 6 juni 2009, kostte De Morgen plotsklaps 20 eurocent meer. Daardoor is de lezer voortaan 2,40 euro kwijt als hij tot zondag wil lezen. Ondanks die prijsverhoging is het meest prominente woord op de cover: ‘Gratis’. Maar dat slaat dan weer op het eerste boekje van de nieuwe reeks ‘Doordenkers’. Rudy Collier, onvolprezen brein achter het DM Magazine, was zo gepakt door dat nieuwe marketinginitiatief dat hem in z’n voorwoord de volgende woorden ontglipten:
Wat verder wordt de heer Collier helemáál lyrisch, zodanig zelfs dat hij de dichterlijke vrijheid aangrijpt om de heilige wetten van de taalkunde genadeloos in de prak te rijden:
